Bổ sung canxi đúng cách để cơ thể hấp thụ tốt nhất

279

Lanhmanh.com – Cần bổ sung canxi đúng cách và hợp lý thì cơ thể mới hấp thụ được tốt nhất mà không bị thải ra ngoài hoặc bị sỏi thận, vôi hóa động mạch.

Canxi là thuốc rất thông dụng, hầu hết mọi người đều biết đến, nhất là người cao tuổi và người thường hay đau nhức khớp. Nó được dùng trong các trường hợp như: còi xương, loãng xương, bổ sung cho bà mẹ mang thai, cho con bú, trẻ em đang tăng trưởng.

Tuy nhiên không nên lạm dụng, không dùng quá liều, không dùng thời gian kéo dài khi không có chỉ định của bác sĩ vì có thể xảy ra các tác hại như sỏi thận, vôi hóa động mạch…

Nhu cầu canxi của cơ thể

Trong những năm gần đây, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhiều lần nhấn mạnh về tầm quan trọng của canxi, ở người trưởng thành mỗi ngày phải bổ sung lượng canxi cần thiết là 1.000mg. Nhưng trong thực tế, ở nhiều quốc gia vì thói quen ẩm thực, phong tục tập quán mà không đảm bảo được tiêu chuẩn đó. Ví dụ: người dân tại khu vực châu Á chiều cao, sức khoẻ, thể lực, độ bền… đều có một khoảng cách rất lớn so với các nước phát triển. Điều này ngoài nguyên nhân do di truyền thì một nguyên nhân quan trọng nữa là lượng canxi bổ sung cho cơ thể bị thiếu.

Làm sao để hấp thụ tốt canxi trong thức ăn?

Để canxi hấp thụ tốt thì rất cần có thêm vitamin D. Vitamin D có nhiều trong bơ, sữa, trứng, gan… Đối với những người bị bệnh loãng xương thì rất cần thiết bổ sung canxi và vitamin D trong bữa ăn hoặc thường xuyên tắm nắng, tăng cường các hoạt động ngoài trời. Tuy nhiên cũng nên lưu ý là các bữa ăn nhiều đạm có thể sẽ làm gia tăng lượng bài tiết canxi. Cứ đưa vào 1g protein thì cần đến 10mg canxi. Nếu uống các loại đồ uống có chứa caffeine và nicotin cũng là một tác nhân làm tăng lượng thải canxi qua đường nước tiểu. Trẻ em dùng nhiều đồ uống đóng chai (lon) mà trong các loại đồ uống này thường có hàm lượng phospho khá cao làm cản trở hấp thụ canxi. Môi trường ô nhiễm và con người có tiền sử sử dụng chất kích thích hoăc thuốc men cũng làm cản trở hấp thụ canxi.

Bổ sung canxi đúng cách để cơ thể hấp thụ tốt nhất

Canxi trong thức ăn không hoàn toàn được hấp thụ trong ruột, có khoảng 70 – 80% không được hấp thụ mà lưu lại trong phân, đặc biệt khi ăn thức ăn chứa nhiều xenlulô; chủ yếu là do ion canxi kết hợp với các ion dương trong thực phẩm như axit phytic, axit oxalic và axit béo… tạo thành muối canxi không hòa tan. Tiêu hóa chất béo không thỏa đáng có thể làm giảm sự hấp thụ canxi, nguyên nhân là do canxi kết hợp với axit béo không hấp thụ bị bài tiết ra ngoài theo phân. Không nên ăn quá nhiều chất béo, chất đạm, ăn mặn (dưa, cà muối, mắm…). Tăng cường tiếp xúc với ánh nắng mặt trời để có đủ vitamin D giúp hấp thu canxi tốt hơn.

Ngoài ra, cần lưu ý rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự hấp thu canxi như chế độ ăn; một số bệnh lý ở đường tiêu hóa, bệnh thận, bệnh nội tiết. Chế độ ăn quá nhiều chất đạm, nhiều natri làm tăng bài tiết canxi. Những thực phẩm có chứa nhiều axit fitic như các loại hạt ngũ cốc, axit oxalic có trong một số loại rau như rau dền (lá to), đồ muối chua… ngăn cản quá trình đồng hóa canxi khiến canxi từ đường tiêu hóa không được hấp thu vào máu. Canxi trong thực phẩm có nguồn gốc động vật dễ hấp thu hơn canxi có nguồn gốc từ thực vật. Những thực phẩm có nhiều canxi và dễ hấp thu nhất là sữa và các sản phẩm từ sữa như sữa chua, phô mai, kem,… Trong các trường hợp không thể cung cấp đủ nhu cầu canxi cho cơ thể qua thực phẩm, có thể phải bổ sung bằng thuốc canxi uống theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Uống canxi thế nào cho đúng?

Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều loại thuốc bổ sung canxi với các biệt dược khác nhau và dưới các dạng như: canxi gluconat, canxi carbonat, canxi photphat…, trong đó chỉ có canxi gluconat là được cơ thể hấp thu tốt hơn. Bên cạnh đó, có một số biệt dược chỉ có canxi mà không cóvitaminD như calcium corbier, canxi gluconat thường dùng cho trẻ em trên 5 tuổi và người lớn, ostram 0,6mg và 1,2g canxi phosphane cho nên khi dùng các loại này phải dùng kèm vitamin D.

Bình thường, canxi được cung cấp qua các loại thực phẩm trong bữa ăn hàng ngày, nếu trong khẩu phần ăn uống không đủ canxi thì việc bổ sung là cần thiết. Tuy nhiên, cần bổ sung đúng với nhu cầu, không thiếu thì không cần bổ sung, nếu bổ sung quá mức cũng có thể gây hại cho cơ thể.

Lâu nay, rất nhiều người vẫn lầm tưởng cho rằng việc uống thuốc bổ sung calcium (canxi) và vitamin D là tốt cho sức khỏe, nhất là với những người lớn tuổi để tránh loãng xương, phòng bệnh tim mạch và ung thư và uống rất tùy tiện. Vậy uống bổ sung calcium và vitamin D có thực sự cần thiết, uống bao nhiêu là đủ?

Theo một số nghiên cứu cho rằng liều thường dùng của canxi là 500 – 600mg mỗi lần, ngày một hoặc hai lần, tùy nhu cầu của cơ thể người sử dụng mà thầy thuốc có chỉ định. Ở những người suy thận, người sỏi thận, phụ nữ có thai hay đang cho con bú, người già yếu, người có nhiều bệnh lý kết hợp, người có rối loạn nhịp tim… tuyệt đối phải tuân theo sự chỉ dẫn của thầy thuốc trong việc sử dụng can xi. Mặt khác, khi sử dụng canxi để bổ sung cho cơ thể, cần chú ý những điểm sau:

– Đối người bị thiếu canxi, khi bổ sung nên chia thành nhiều lần uống trong ngày để cơ thể dễ hấp thu và tránh khả năng gây độc.

– Để bổ sung canxi hiệu quả, an toàn, khi dùng thực phẩm giàu canxi hoặc thuốc canxi cần hạn chế ăn chung với rau củ quả có vị chát, ngũ cốc nguyên vỏ vì sẽ làm hạn chế hấp thu canxi và nên tiếp xúc với ánh nắng buổi sáng để giúp cơ thể hấp thu canxi hiệu quả hơn.

– Bổ sung canxi chỉ thật sự có lợi khi uống vào buổi sáng hoặc trưa, không nên uống vào buổi chiều, tối vì sẽ gây khó ngủ.

– Nên uống sau bữa ăn khoảng một giờ.

– Không dùng chung canxi với tất cả các loại sữa và chế phẩm của sữa.

Thừa canxi có thể ức chế việc hấp thu các chất khác như sắt và kẽm, từ đó sẽ làm cho cơ thể có nguy cơ thiếu hai chất này. Mặt khác, thừa canxi còn gây quá tải cho thận, nếu vẫn tiếp tục bổ sung quá nhu cầu cơ thể trong thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ sỏi niệu quản, sỏi thận.

Nếu dùng canxi liều cao có thể làm ảnh hưởng đến nồng độ canxi trong máu gây rối loạn canxi máu và rối loạn nhịp tim. Thừa canxi gâyra tình trạng sỏi thận mạn tính, vôi hóa khớp vai, canxi hóa động mạch…

Trên thực tế có một số người khi bị loãng xương, hoặc còi xương, hay có thai đã tự ý dùng thuốc bổ sung canxi mà không có sự hướng dẫn của thầy thuốc nên dẫn đến quá liều.

Khi uống quá liều, cơ thể sẽ có những biểu hiện như khát nước, đi tiểu nhiều, buồn ói, rối loạn nhịp tim… Khi có các biểu hiện trên phải ngừng tất cả các nguồn cung cấp canxi vàvitaminD, đến gặp bác sĩ ngay để được xử trí.

Trong cơ thể lượng canxi trong máu luôn được được điều hòa cho nên rất ít có biến đổi dù là thừa hay thiếu cho nên nếu muốn biết có bị thừa hay thiếu canxi thì nên thử nước tiểu để định lượng canxi trong vòng 24 giờ. Nếu lượng canxi trong nước tiểu trên 300mg/24 giờ (7,5mmol/24 giờ) thì phải ngưng sử dụng ngay.

TH